الفيض الكاشاني
174
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
جست و به وسيلهء عجله كه در سرشت آدمى است وى را گمراه كرد ، و نقد و حاضر را در نظرش بياراست و نادانى او را وسيله قرار داد و با وعدههاى دروغ دربارهء آخرت او را فريب داد ، و سلطنت دنيا را با سلطنت آخرت به او وعده كرد ، چنان كه پيامبر ( ص ) فرموده است : « نادان كسى است كه از هواى نفس پيروى كند و از خدا آرزو داشته باشد . » « 100 » از اين رو انسان شكست خورده و ناموفّق با فريب او فريفته مىشود و براى به دست آوردن عزّت دنيا و سلطنت آن به قدرى كه در امكانش باشد مشغول مىگردد . امّا انسان موفّق با رشتهء او در چاه نمىرود و فريب او را نمىخورد ، زيرا طرق مكر شيطان را مىداند و از دنياى زودگذر روى مىگرداند . خداوند از اين شكست خوردگان ناموفّق ياد كرده و فرموده است : كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ ، وَ تَذَرُونَ الْآخِرَةَ ؛ « 101 » و نيز : إِنَّ هؤُلاءِ يُحِبُّونَ الْعاجِلَةَ وَ يَذَرُونَ وَراءَهُمْ يَوْماً ثَقِيلًا ؛ « 102 » و نيز : فَأَعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلَّى عَنْ ذِكْرِنا وَ لَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَياةَ الدُّنْيا ، ذلِكَ مَبْلَغُهُمْ مِنَ الْعِلْمِ . « 103 » چون مكر شيطان در همهء خلايق انتشار يافت خداوند فرشتگان را به سوى پيامبران فرستاد و آنچه را بر آفريدگان گذشته و اين كه دشمن در صدد هلاك كردن و فريب دادن آنهاست به آنان وحى فرمود . پيامبران به دعوت خلق مشغول شدند و آنان را به سوى پادشاه حقيقى و رو گردانيدن از زندگى مجازى كه اصل و دوامى ندارد فرا خواندند و در ميان ايشان فرياد زدند : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ لَكُمُ انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ أَ رَضِيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ . « 104 » بنابر اين تورات ، انجيل ، زبور ، فرقان ، صحف موسى و همهء كتابهايى كه از سوى خدا نازل شده براى دعوت بشر به زندگى دايمى و جاويد است و مراد اين است كه بشر هم در دنيا و هم در آخرت پادشاه باشد .
--> ( 100 ) پيش از اين ذكر شده است . ( 101 ) قيامت / 20 و 21 : چنين نيست كه شما مىپنداريد ، بلكه شما دنياى زودگذر را دوست مىداريد ، و آخرت را رها مىكنيد . ( 102 ) انسان / 27 : آنها زندگى زودگذر دنيا را دوست دارند در حالى كه پشت سر خود روز سخت و سنگينى را رها مىكنند . ( 103 ) نجم / 29 و 30 : از اينها كه از ياد ما دورى مىكنند و جز زندگى مادّى دنيا را نمىخواهند اعراض كن . ( 104 ) توبه / 38 : اى كسانى كه ايمان آوردهايد چرا هنگامى كه به شما گفته مىشود به سوى جهاد در راه خدا حركت كنيد بر زمين سنگينى مىكنيد ( سستى به خرج مىدهيد ) آيا به زندگى دنيا به جاى آخرت راضى شدهايد با اين كه متاع زندگى دنيا در برابر آخرت جز اندكى نيست .